طهورستان
سلامت و تغذیه

گوشت قرمز یا سفید؛ کدام‌یک را چه زمانی بخوریم؟

این نوشته قرار نیست بگوید کدام «بهتر» است، چون چنین پاسخی وجود ندارد. قرار است بگوید هر گروه چه چیزی بیشتر دارد، تا انتخاب بین‌شان به نیاز شما برگردد نه به یک توصیه‌ی کلی.

  • ۴ دقیقه مطالعه

در یک نگاه

  • پروتئین هر دو گروه از نظر کیفیت تقریباً هم‌ارز است؛ تفاوت اصلی در ریزمغذی‌هاست.
  • گوشت قرمز آهنِ جذب‌پذیرتر، روی و ویتامین B12 بیشتری دارد.
  • گوشت سفید (به‌ویژه سینه) چربی اشباع کمتری دارد.
  • تفاوت روش پخت و فرآوری، اغلب از تفاوت خودِ گوشت مهم‌تر است.

مرز این دو گروه کجاست؟

تقسیم‌بندی «قرمز» و «سفید» به رنگ گوشت خام برمی‌گردد و رنگ را یک پروتئین تعیین می‌کند: میوگلوبین، که اکسیژن را در عضله ذخیره می‌کند. عضله‌ای که به استقامت نیاز دارد میوگلوبین بیشتری دارد و تیره‌تر است.

به همین دلیل این مرز همیشه با نام حیوان جور در نمی‌آید: ران مرغ تیره‌تر از سینه‌ی آن است و اردک با آنکه پرنده است، گوشتی نزدیک به گوشت قرمز دارد. پس بهتر است به‌جای دو دسته‌ی بسته، به آن به‌عنوان یک طیف نگاه کنیم.

عددها، کنار هم

در ۱۰۰ گرم خامِ پاک‌شدهپروتئینچربیآهنرویB12
گوساله، راسته۲۱ گرم۶ گرم۲٫۵ م‌گ۴٫۵ م‌گ۲٫۵ م‌کروگ
گوسفند، راسته۲۰ گرم۹ گرم۱٫۹ م‌گ۳٫۵ م‌گ۲٫۷ م‌کروگ
مرغ، سینه بدون پوست۲۳ گرم۱٫۵ گرم۰٫۴ م‌گ۰٫۸ م‌گ۰٫۳ م‌کروگ
مرغ، ران بدون پوست۱۹ گرم۴ گرم۰٫۹ م‌گ۱٫۶ م‌گ۰٫۶ م‌کروگ
بوقلمون، سینه۲۴ گرم۱ گرم۰٫۷ م‌گ۱٫۲ م‌گ۰٫۴ م‌کروگ

مقادیر میانگین و برگرفته از جدول‌های عمومی ترکیب مواد غذایی‌اند، نه آنالیز آزمایشگاهی محصولات این فروشگاه. ترکیب واقعی هر تکه به برش، سن دام و چربی باقی‌مانده بستگی دارد.

سه چیز از این جدول بیرون می‌آید:

  • پروتئین تفاوت معناداری ندارد. همه بین ۱۹ تا ۲۴ گرم‌اند و کیفیت پروتئین هر دو گروه کامل است.
  • ریزمغذی‌ها تفاوت دارند. آهن، روی و B12 در گوشت قرمز چند برابر است — و آهنِ گوشت قرمز از نوع «هِم» است که جذب بالاتری دارد.
  • چربی تفاوت اصلی است. سینه‌ی مرغ و بوقلمون در دسته‌ی خودشان‌اند: یک تا یک‌ونیم گرم در ۱۰۰ گرم.

چه زمانی کدام؟

گوشت قرمز، وقتی…

  • نیاز به آهن مطرح است (بر اساس تشخیص پزشک)
  • غذایی می‌پزید که به طعم عمیق نیاز دارد
  • پخت طولانی در برنامه است
  • وعده باید سیرکنندگی بیشتری داشته باشد

گوشت سفید، وقتی…

  • می‌خواهید چربی اشباع وعده پایین بماند
  • پروتئین زیاد با کالری کم می‌خواهید
  • زمان پخت کوتاه است
  • وعده‌های مکرر در هفته دارید
توصیه‌های رایج سازمان‌های سلامت، سقفی حدود ۳۵۰ تا ۵۰۰ گرم گوشت قرمزِ پخته در هفته را ذکر می‌کنند و مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده را جداگانه و محدودتر می‌بینند. این یک عدد عمومی است؛ ما یک فروشگاه گوشتیم و صلاحیت تجویز رژیم غذایی نداریم — عدد شما را پزشک یا متخصص تغذیه تعیین می‌کند.

آنچه اغلب مهم‌تر از خودِ گوشت است

در بیشتر بحث‌ها بر سر «قرمز یا سفید»، دو متغیرِ مؤثرتر نادیده گرفته می‌شوند:

  • فرآوری. سوسیس، کالباس و گوشت‌های عمل‌آوری‌شده دسته‌ی جداگانه‌ای هستند و توصیه‌های تغذیه‌ای درباره‌شان محتاطانه‌تر است. این دسته، نه «قرمز» است نه «سفید» — گروه خودش است.
  • روش پخت. پخت در حرارت خیلی بالا و تماس مستقیم با شعله، ترکیباتی می‌سازد که در پخت ملایم ساخته نمی‌شوند. همان تکه‌ی گوشت، بسته به اینکه روی زغال بسوزد یا در فر با حرارت متوسط بپزد، دو چیز متفاوت است.

پس اگر قرار است یک چیز را تغییر دهید، پیش از آنکه نوع گوشت را عوض کنید، روش پخت و میزان سوختگی سطح را نگاه کنید.

یک تقسیم‌بندی عملی برای هفته

به‌جای انتخاب بین دو گروه، می‌شود هر دو را داشت. الگویی که در عمل جواب می‌دهد:

  • دو وعده گوشت قرمز — یکی با پخت طولانی (خورشت، آبگوشت) و یکی با پخت سریع (استیک، کباب).
  • دو تا سه وعده مرغ یا بوقلمون — سینه برای وعده‌های سبک، ران برای غذاهایی که طعم می‌خواهند.
  • بقیه‌ی وعده‌ها — منابع پروتئین دیگر: حبوبات، تخم‌مرغ، لبنیات و ماهی.

اگر می‌خواهید بدانید هر وعده چقدر پروتئین به شما می‌رساند، جدول پروتئین گوشت‌ها عددها را برای حالت خام و پخته کنار هم گذاشته است.

پرسش‌های متداول

مقدار توصیه‌شده‌ی گوشت قرمز در هفته چقدر است؟

توصیه‌های رایج سازمان‌های سلامت حدود ۳۵۰ تا ۵۰۰ گرم گوشت قرمز پخته در هفته را ذکر می‌کنند. این یک عدد عمومی است؛ نیاز شما را پزشک یا متخصص تغذیه تعیین می‌کند، نه یک فروشگاه.

گوشت گوساله از گوسفند کم‌چرب‌تر است؟

معمولاً بله، اما این بیشتر به برش بستگی دارد تا به نوع دام. راسته‌ی گوسفند می‌تواند از سردست گوساله کم‌چرب‌تر باشد.

فرآوری‌شده‌ها هم در همین دسته‌اند؟

خیر. سوسیس، کالباس و گوشت‌های عمل‌آوری‌شده گروه جداگانه‌ای هستند و توصیه‌های تغذیه‌ای درباره‌ی آن‌ها متفاوت و محتاطانه‌تر است.

هم‌رسانی:

آخرین بازبینی: شهریور ۱۴۰۵

نظر شما

اگر تجربه‌ای دارید که این مطلب نگفته، یا جایی از آن به‌نظرتان درست نیست، بنویسید. پرسش‌های تکراری را به خودِ مقاله اضافه می‌کنیم.

نظر شما پس از بازبینی کوتاه تحریریه زیر همین مطلب منتشر می‌شود؛ ایمیل فقط برای خبر دادن از انتشار به کار می‌رود و جایی نمایش داده نمی‌شود.

ادامه‌ی همین موضوع

مطالب مرتبط

همین برش‌ها، در فروشگاه

هر محصولی که در این مطلب نامش آمده، با همان توضیح و همان وزن خالصی که اینجا خواندید، در فروشگاه هست.

خرید حضوری

تهران، خیابان استخر، خیابان بوستان دهم، پلاک ۹